Vertel verhalen en voorkom dat je boodschap vervliegt

Als klein jochie keek ik reikhalzend uit naar de jaarlijkse kermis in Veldhoven-dorp. Het vliegerfestival op maandagmiddag vormde het hoogtepunt van dit 4-daagse festijn in mijn geboortedorp. Met mijn zelfgemaakte vlieger deed ik een gooi naar de prijzen én de eeuwige roem in Veldhoven. Een deskundige jury beoordeelde in verschillende categorieën de beste vliegeraars. Ik was niet geïnteresseerd in de mooiste, grootste of hoogste vlieger. Ik wilde maar één ding: mijn vlieger zo lang mogelijk in de lucht houden. Mijn herinneringen aan het vliegerfestival kwam bovendrijven toen ik enkele zomers geleden met mijn dochtertje aan het vliegeren was op het strand van Ter Heijde. Annabel hield minutenlang haar vlieger in de lucht. Deze prestatie inspireerde me tot dit blog, want de kracht van storytelling vertoont veel overeenkomsten met vliegeren.

Levendige fantasie

Als ik terugdenk aan mijn lagere-schooltijd kan ik maar één conclusie trekken: verhalen en vliegeren gaan gelijk op met elkaar. Laat ik 3 voorbeelden geven. Ik had rode koontjes op mijn wangen als mijn moeder voorlas uit Jip en Janneke. Ik zat op het puntje van mijn stoel voor de zwart-wit televisie als Aart Staartjes op zondagmiddag Bijbelverhalen voorlas in Woord voor Woord. En ik hing aan de lippen van meester Dankers als hij vertelde hoe Hannibal met zijn olifanten over de Alpen trok. Beelden of tekeningen waren vaak niet eens nodig. Mijn eigen fantasie was rijk genoeg om die er zelf bij te bedenken. Soms sloeg ik daarin door. Onbewust trouwens. Ik zal nooit vergeten hoe mijn moeder in haar eigen woorden ‘Es geschah am hellichten Tag’ navertelde: een film over de moord op een jong meisje. Een week lang verstoorden nachtmerries mijn nachtrust. Ik probeerde de gedachten uit mijn hoofd te bannen, alleen ging die vlieger niet op.

Indrukken en associaties

Bovenstaand voorbeelden illustreren de bijzondere kracht van storytelling. Een levendig geschreven of verteld verhaal emotioneert. Een goed opgebouwd verhaal zorgt automatisch voor indrukken, ervaringen en associaties. Een verhaal roept positieve of negatieve beelden op. Als luisteraar of lezer kun je deze beelden veel gemakkelijker oproepen en onthouden dan een droge opsomming van feiten of verkoopargumenten. Omdat je verhalen makkelijker kunt onthouden, blijven ze in onze herinnering hangen. Naar wie luister jij het liefst? Naar een gladde verkoper die dollartekens in zijn ogen krijgt als je 3 keer ‘Ja’ hebt gezegd op zijn geleide vragen? Of naar een ondernemer die hartstochtelijk vertelt waarom en hoe hij jou kan helpen? Niet door zijn boodschap op te dringen, maar door te vertellen hoe hij met vallen en opstaan succesvol is geworden in zijn vak.

7 Tips voor effectieve storytelling

Als je storytelling toepast, vertel je niet langer tot in technische details over je product of dienst. Het is de kunst om in de huid van je potentiële klant te kruipen met een verhaal dat vanaf de eerste seconde de nieuwsgierigheid prikkelt. Daarvoor bestaat geen kant-en-klaar stramien. Storytelling kent immers geen vaste regels. Je kunt wel je voordeel doen met de volgende 7 beproefde tips.

1. Start met een blikvanger: kies een voorwerp, een foto of een anekdote om je verhaal aan op te hangen en direct de aandacht van je lezer of luisteraar vast te pakken.
2. Creëer een ‘hero’s journey’: maak je potentiële klant tot hoofdpersoon van je verhaal en laat hem of haar worstelen en bovenkomen in de zogenoemde ‘reis van de held’.
3. Voeg human interest toe: maak je verhaal menselijk en persoonlijk door gevoelens, problemen en fouten toe te voegen. Alleen borstklopperij werkt averechts.
4. Maak het verhaal boeiend met een conflict: de kracht van storytelling schuilt in de wijze waarop ‘de held’ uitdagingen te lijf gaat en conflicten overwint.
5. Put uit je eigen bagage: eigen ervaringen en leermomenten hebben een veel grotere overtuigingskracht dan die van een ander
6. Vermijd de moraal van een verhaal: laat je lezer of luisteraar zelf nadenken over het vervolgtraject. Je gepresenteerde inzichten helpen hem of haar daarbij.
7. Geef je verhaal een kop en staart: zorg ervoor dat begin en einde logisch samenhangen, zo beklijft je kernboodschap het beste.       

Een goed verhaal zet je aan het denken

Veel ondernemers maken nog geen gebruik van storytelling. Luister maar eens naar hun boodschap tijdens netwerkbijeenkomsten of acquisitiegesprekken. Hun boodschap vervliegt net zo snel als goedkope parfum in een wervelstorm. Mijn rechter hersenhelft reserveert liever ruimte voor een verhaal dat blijft hangen. Nederlanders hebben een hekel aan het woordje ‘moeten’. Daarom vertel ik je niet wat je moet doen of denken. Liever zet ik je aan het denken met een anekdote of een goed verhaal. Vervolgens trek je je eigen conclusies. Mijn ervaringen met storytelling zijn heel positief. In tegenstelling tot mijn reactie op ‘Es geschah am hellichten Tag’ gaat de vlieger nu wel op. Net als de vlieger van Annabel op die zonnige, winderige dag op het strand van Ter Heijde. Of mijn zelfgemaakte vlieger in de zomer van 1975. Kortom: vertel verhalen. Persoonlijk. Eenvoudig. En authentiek.