Krijg jij ook de kriebels van deze jeukwoorden en uitdrukkingen?

Jeuk en de zomermaanden gaan hand in hand. Als je niet oppast. Probeer maar eens met blote benen een bal uit de brandnetels te halen. Ga op het strand per ongeluk op een kwal staan. Of wandel of fiets tussen de processierupsen door. Soms begin je al spontaan te krabben bij de gedachte aan vliegjes, mugjes of rode mieren die over je armen of benen lopen. Een vergelijkbaar gevoel krijg ik bij een aantal woorden en uitdrukkingen. Ik ben benieuwd of jij hiervan ook de kriebels krijgt. Deze tweede reeks van 10 jeukwoorden en irritatieverhogende uitdrukkingen heb ik met een persoonlijk verhaaltje gepost op LinkedIn. Duizenden LinkedIn-leden hebben de updates gezien. Tientallen reacties zijn er gegeven. Opnieuw luidt mijn advies: begin maar alvast te krabben.

11. Doe je ding

‘Kom op jongens: doe je ding’, zei de voetbalcoach tegen zijn pupillenteam. ‘Precies zoals we het van de week getraind hebben’. Even was het een moment stil. Toen reageerde een van de spelertjes. ‘Welk ding, trainer?’, vroeg hij zich af. Op een afstandje keek ik toe en gniffelde om deze vorm van miscommunicatie. Kinderen en figuurlijk taalgebruik is niet altijd een goed een-tweetje. Als kinderen zo’n eenvoudige uitdrukking niet begrijpen, kun je je afvragen wat de zeggingskracht is. ‘Doe je ding’ irriteert me daarom mateloos. Sommige dingen heb ik niet in de hand. Ik heb wel invloed op mijn taalgebruik. En daarin is geen plaats voor ‘doe je ding’. Ben je het met me eens? Of is het voor jou niet zo’n dingetje? Geef je reactie.

12. Ja, maar

Afgelopen zaterdag zag ik een jongetje van 8 jaar een prachtige solo maken. De bal ketste via de buitenkant van de paal het veld uit. ‘Mooie actie, hé’, zei hij glunderend tegen zijn coach. Die reageerde furieus. ‘Ja, maar als je had overgespeeld naar Joey hadden we nu gewonnen.’ Ik kon m’n ogen en oren niet geloven. Ik was getuige van een zogenoemde bezwaarmaker. Bij dit type taalgebruiker is het glas altijd half leeg. Ze plaatsen graag een kanttekening bij nieuwe ideeën of suggesties. Weet je wat mijn belangrijkste bezwaar tegen bezwaarmakers is? Ze halen de energie uit een gesprek, discussie of brainstorm. Eerst voel je de bevestiging door het woordje ‘Ja’. En dan komt na de komma en het woordje maar een eruptie aan bezwaren, kanttekeningen en tegenwerpingen. ‘Ja, maar’ is gewoon ‘Nee’. Durf dat gewoon volmondig te zeggen. Ben je het me met eens? Of maak je bezwaar? Geef je reactie.

13. Hands-on mentaliteit

Mijn laatste sollicitatiegesprek – ruim 10 jaar geleden – herinner ik me als de dag van gisteren. ‘Behalve creativiteit verwachten we van onze tekstschrijvers een hands-on mentaliteit’, hoorde ik de HRM-manager zeggen. ‘He, wat grappig: dat rijmt’, voegde ze eraan toe. Ik keek haar glazig aan en vroeg: ‘Wat bedoelt u met hands-on?’ De vrouw keek me over haar leesbrilletje verbaasd aan. ‘Nou gewoon, dat je je handen uit de mouwen steekt’, lichtte ze toe. ‘We houden van aanpakken. Niet achteroverleunen, maar actief op zoek gaan naar opdrachten.’ De HRM-manager ‘verrijkte’ mijn vocabulaire met het anglicisme ‘hands-on’. Liever spreek ik over verarming. ‘Hands-on’ voegt niks toe aan onze taal. De vrouw gebruikte 3 Nederlandstalige alternatieven voor een Engels jeukwoord. Wat vind jij? Steek jij je handen uit de mouwen of beschik je over een hands-on mentaliteit? Geef je reactie.

14. Save the date

Sommige Engelstalige uitdrukkingen blijven ‘etteren’ in mijn hoofd. 4 jaar geleden kreeg ik de opdracht van een evenementenbureau om de insteek te bedenken én de tekst te schrijven voor een ‘Save the date’. Even liet ik een stilte vallen aan de telefoon. ‘Waar wil je me voor inschakelen’, vroeg ik aan de accountmanager? Een ‘Save the date’ herhaalde hij. ‘Dat is een aankondiging van een evenement. Heel handig. Genodigden kunnen de datum alvast vastprikken in hun agenda’. Ik voelde dat mijn reptielenbrein heftig protesteerde. ‘Bestaat daar geen goed Nederlandstalig alternatief voor’, informeerde ik nieuwsgierig? ‘Nee’, zei de accountmanager resoluut. ‘In de ICT-branche is het een gangbare uitdrukking.’ Het voelde als een overwinning toen het ICT-bedrijf uiteindelijk koos voor een kaart met de term ‘Datumprikker’ en een afbeelding van een prikkertje met een vlaggetje door een blokje kaas, een cherrytomaat en een computermuis. Wat vind jij? Krijg je ook uitslag van ‘Save the date’? Of vind je het wel interessant staan om in het Engels te communiceren? Geef je reactie.

15. Input/output

‘Regel jij volgende week een afspraak met Carla, zodat zij input kan aanleveren voor haar nieuwe website’, zei de traffic manager zonder blikken en blozen. ‘Dan regelen wij aan de achterkant de interface voor de output alvast in.’ Ik snap dat je binnen je eigen vakgebied jargon hanteert. Tegelijkertijd zie ik de vragende blik in de ogen van Carla. Zij begrijpt het gebruikte jargon niet, maar houdt haar mond dicht. Tijdens onze afspraak komt Carla terug op de werkbespreking (of meeting zoals de traffic manager het noemde). Na een korte uitleg draagt ze op hartstochtelijke wijze ideeën en inhoud aan voor de website. En ze snapt dat de ontwerper en webbouwer bezig zijn met ontwerp en bouw van de website. De stelling van vandaag: veel professionals hebben hun mond vol van inleving in klanten, maar blijven communiceren in vaktaal. Ben je het met me eens of valt het mee? En: lever je input aan deze discussie of een bijdrage? Geef je reactie.

16. Zeg maar en eigenlijk

‘34 keer’, zei ik resoluut tegen mijn vriendin. ‘Ze heeft in een gesprekje van 10 minuten 34 keer ZEG MAAR gezegd.’ Mijn vriendin vond dat ik me aanstelde. De pedagogisch medewerkster van het kinderdagverblijf deed toch haar best. En het evaluatiegesprek ging over onze zoon. Misschien is het beroepsdeformatie, maar als ik stopwoordjes hoor, ga ik automatisch turven. ‘Zeg maar’ staat samen met ‘ehh’ en ‘Eigenlijk’ in mijn persoonlijke top 3. Mensen gebruiken stopwoorden uit onzekerheid of om tijd te winnen. Bovengenoemde stopwoorden zorgen net als jeukwoorden voor irritatie. De oplossing: denk na voordat je praat, luister naar jezelf en laat gerust een stilte vallen. Stoor jij je ook aan stopwoorden zoals ‘Zeg maar’ en ‘Eigenlijk’? Heb je zelf voorbeelden? En wat doe je om ze te voorkomen? Geef je reactie.

17. Keynote speaker

‘André, zou jij als keynote speaker willen optreden bij een netwerkevenement dat we binnenkort organiseren?’ Ik liet een korte stilte vallen en dacht 3 seconden na. ‘Ik weet niet of ik de juiste bagage heb om een evenement aan elkaar te praten’, antwoordde ik. ‘Dagvoorzitter of ceremoniemeester zijn, is echt een vak’. De voorzitter van de netwerkclub begon te lachen. ‘Nee, je begrijpt het verkeerd’, stelde hij vast. ‘Ik praat het programma aan elkaar. We zouden het leuk vinden als jij een keynote houdt over storytelling’. De miscommunicatie was compleet. Ook de communicatie over het budget – in de vorm van een boekenbon – liep stroef. Bij elk klein of groot evenement staat tegenwoordig een keynote speaker (of spreker) op het podium. Niet in de oorspronkelijke betekenis van dagvoorzitter of ceremoniemeester, maar in die van belangrijkste spreker of hoofdgast. Opnieuw nemen we dus een Engelse term klakkeloos over. Dat irriteert me. Jou ook? Zo ja, wat is jouw synoniem of alternatief voor keynote speaker? Geef je reactie.

18. In alle eerlijkheid

Ik volg graag webinars. In 1,5 uur wordt het geheim van meer geld verdienen met social media of webteksten onthuld. Vorige week vertelde een zelfbenoemde goeroe over hoe je met Facebook je omzet verdubbelt of zelfs verdriedubbelt. Ze was helemaal vol van zichzelf, haar beproefde werkwijze en haar talent om in het openbaar te spreken. De overige deelnemers staken veer na veer in haar achterste. Zelf strooide ze met stopwoorden. Ik kreeg er jeuk van. Na 5 minuten begon ik te turven. Om de 3 zinnen zei ze: ‘In alle eerlijkheid moet ik zeggen’. Na ruim 30 streepjes raakte ik de tel kwijt. Let maar eens op: ‘In alle eerlijkheid’ en ‘Om eerlijk te zijn’ zijn dominant aanwezig in alledaagse gesprekken. Vreemd. Je kunt ook eerlijk zijn, zonder te benadrukken dat je eerlijk bent. Eerlijk gezegd, ben ik heel benieuwd naar jouw eerlijke reactie. Geef je reactie

19. Waarde creëren

Kantoorjargon met een hoog blablabla-gehalte wint aan populariteit. Zinnen waarin ‘waarde creëren’ voorkomt, vormen een goed voorbeeld van ‘met veel woorden weinig zeggen’. Als docent liet ik hbo-studenten graag dit type zinnen herschrijven in begrijpelijke taal. Wat vind je van de volgende zin, afkomstig van een bedrijf dat gespecialiseerd is in content marketing: ‘Bureau X verstaat de kunst om periodiek op maat gesneden content te ontwikkelen voor een gemêleerde klantenkring en zo continu waarde te creëren voor de online profilering via blogs en social media’. Waarschijnlijk heeft de copywriter ook 10 jaar ervaring als beleidsmedewerker op z’n cv staan. Als je iets maakt, produceert of creëert, voeg je automatisch waarde toe. Als je interessant wilt doen, creëer je dus waarde.’ Ben je het met me eens? Of vind je het niet de moeite waard om te reageren? Geef je reactie.

20. Toppie en Wauwie

‘Je hebt de webteksten echt TOPPIE geschreven, André’, zei een klant tijdens ons evaluatiegesprek. Even later kwam haar 6-jarig dochtertje de kamer binnenlopen. Die vertelde enthousiast dat ze de volgende dag ‘helpend handje’ van de juffrouw mocht zijn. ‘Wauwie lieverdje, dat is gaaf’, reageerde mijn klant nu vanuit haar rol als moeder. De haren op mijn armen stonden opnieuw recht overeind. Natuurlijk vind ik het als tekstschrijver prettig om complimenten of schouderklopjes te krijgen voor mijn teksten. Maar ik heb moeite aan woorden als ‘Toppie’ en ‘Wauwie’. Begin ik een ouwe lul te worden? Of deel jij mijn aversie tegen deze woorden met ‘-ie’ als achtervoegsel. Ik vind het top als je reageert. Geef je reactie.

Nog meer jeukwoorden?

Bovenstaande 10 jeukwoorden en irritatieverhogende uitdrukkingen vormen de eerste oogst van mijn ergernis. Regelmatig plaats ik nieuwe woorden of uitdrukkingen op LinkedIn. Elke update bevat een oproep om je mening te geven of deel te nemen aan de discussie. Als je op de link ‘Reageren’ klikt, kun je nog steeds een bijdrage leveren: opbouwend of genadeloos kritisch. Aan jou de keuze. Heb je suggesties voor deze rubriek op LinkedIn? Plaats dan jouw jeukwoord of irritatieverhogende uitdrukking als uitdrukking, inclusief onderbouwing.

De blogreeks jeukwoorden en irritatieverhogende uitdrukkingen bestaat uit:

• Deel 1: Jeukwoorden en andere irritatieverhogende uitdrukkingen (jeukwoorden 1 – 10)
• Deel 2: Krijg jij ook de kriebels van deze jeukwoorden en uitdrukkingen (jeukwoorden 11 – 20)
• Deel 3:  Irritatiegevaar: pas op met gebruik jeukwoorden (jeukwoorden 21 – 30)
• Deel 4: Pas op, deze jeukwoorden zorgen gegarandeerd voor ergernis (jeukwoorden 31 – 40)